Win Rate Kibirdir, Beklenti Akıldır: R-Multiple Nedir?

Bir trader'a performansını sorduğunuzda alacağınız ilk cevap neredeyse her zaman aynıdır: kazanma oranı. "%65 win rate'im var." Kulağa iyi geliyor. Ama bu sayı tek başına hesabınızın büyüyüp büyümediği hakkında hiçbir şey söylemez.

Çünkü kazanma oranı yalnızca işlemlerin kaçının kârda kapandığını sayar. Kaç para kazandırdığını ya da kaybettirdiğini saymaz. On işlemin dokuzunu +10 dolarla kapatıp onuncusunda 500 dolar kaybeden bir trader'ın kazanma oranı %90'dır — ve hesabı erimektedir.

R nedir?

R, bir işlemde kaybetmeyi göze aldığınız miktardır. İşleme girmeden önce belirlediğiniz stop mesafesinin parasal karşılığı. Eğer 100 dolar riske ediyorsanız 1R = 100 dolardır. O işlem 250 dolar kazandırdıysa sonuç +2.5R, stopa çarptıysa −1R'dir.

Bu basit çevirinin gücü şudur: farklı büyüklükteki işlemleri aynı ölçekte karşılaştırılabilir hale getirir. 2.000 dolar riske edip 400 dolar kazanmak (+0.2R) ile 300 dolar riske edip 150 dolar kazanmak (+0.5R) dolar bazında bakıldığında birincisi daha iyi görünür. R bazında bakıldığında ikincisi iki buçuk kat daha iyi bir işlemdir.

Beklenti (expectancy): asıl bakılması gereken sayı

Beklenti, ortalama bir işlemin size ne kazandırdığını R cinsinden söyler. Formülü şudur:

Beklenti = (Kazanma oranı × Ortalama kazanç R) − (Kaybetme oranı × Ortalama kayıp R)

İki trader üzerinden bakalım. İkisi de 100 işlem yapıyor, ikisi de her işlemde 1R risk alıyor.

Trader A neredeyse her işlemi kazanıyor ve sekiz kat daha az para kazanıyor. Kazanma oranı %30 daha düşük olan Trader B, kazançlarını kayıplarından büyük tuttuğu için kazanıyor.

Yüksek kazanma oranının gizli maliyeti

Yüksek kazanma oranı peşinde koşmak masum bir tercih değildir; belirli davranışları zorunlu kılar. Kârı erken almak, stopu genişletmek, zarardaki pozisyonu "dönecek" diye tutmak. Bunların hepsi kazanma oranını yükseltir ve beklentiyi düşürür.

• Kârı erken alma: ortalama kazancınız küçülür, oran yükselir.
• Stopu genişletme: kaybeden işlem sayısı azalır, ama kaybettiğinizde çok kaybedersiniz.
• Zarardaki pozisyonu taşıma: kazanma oranı korunur, tek bir işlem aylık kârı silebilir.

Bu üçü, kayıtlarınıza bakmadığınız sürece fark edilmez. Kazanma oranı yeşil kaldığı için her şey yolunda görünür.

Kendi beklentinizi nasıl hesaplarsınız

1. 1Son 50-100 kapalı işleminizi listeleyin. Daha az veriyle çıkan sonuç gürültüdür.
2. 2Her işlem için giriş anındaki risk miktarınızı yazın (stop mesafesi × pozisyon büyüklüğü).
3. 3Sonucu bu riske bölün: 1R'lik riske karşılık 180 dolar kazanç = +1.8R.
4. 4Kazananların ortalama R'sini ve kaybedenlerin ortalama R'sini bulun.
5. 5Formülü uygulayın. Sonuç pozitifse edge'iniz var; sıfıra yakınsa komisyonlar sizi yiyor.

Bu hesabı elle yapmak 100 işlem için yaklaşık bir saat sürer ve her ay tekrarlanması gerekir. Syntra'da her işlem kaydedilirken R değeri otomatik hesaplanır; beklenti, strateji bazında dağılım ve R histogramı analiz ekranında hazır durur.

Ne zaman kazanma oranına bakılır

Kazanma oranı işe yaramaz bir metrik değildir — yanlış yerde kullanılan bir metriktir. Beklenti ile birlikte okunduğunda strateji hakkında bilgi verir: düşük oranlı yüksek R'li bir sistem uzun kayıp serilerine dayanmanızı gerektirir, yüksek oranlı düşük R'li bir sistem ise tek bir disiplinsiz işleme çok daha kırılgandır.

Yani asıl soru "kaç işlemi kazandım" değil, "kazandığımda ne kadar kazanıyor, kaybettiğimde ne kadar kaybediyorum"dur. Bu iki sayıyı bilmiyorsanız, elinizde bir strateji değil bir alışkanlık vardır.